Wat is een colonoscopie?

Een colonoscopie is een routineprocedure waarbij een arts of verpleegkundige uw darmen bekijkt met een dunne, buigzame slang (ongeveer even dik als uw pink). De slang wordt via de anus ingebracht, zodat de arts de wand van uw dikke darm kan bekijken.

Een colonoscopie wordt meestal uitgevoerd in de polikliniek (als “dagpatiënt”) in een endoscopiecentrum. Het is een routineonderzoek dat vaak wordt gebruikt. De procedure duurt meestal 30 minuten maar hou rekening met 2 tot 3 uur verblijf op de afdeling voor voorbereiding en herstel.

Soms wordt een monster van de wand van de darm genomen (dat noemen we een biopsie) en opgestuurd voor analyse. Als poliepen (een woekering van darmweefsel) worden gevonden, kunnen deze tijdens de procedure worden verwijderd.

Diagram

Voorbereiding op het onderzoek

Voor het succes van het onderzoek is het nodig dat uw darm zo leeg mogelijk is, zodat degene die het onderzoek uitvoert een goed beeld krijgt van de dikke darm. Het is belangrijk om het advies op te volgen dat u hebt gekregen over het voorbereiden van uw darmen.

Het is waarschijnlijk dat u als onderdeel van uw voorbereiding een laxeermiddel krijgt om uw darmen voor te bereiden. Lees de instructies  die u hebt gekregen bij het laxeermiddel; het  is belangrijk dat u die instructies opvolgt. Als u vragen hebt over het laxeermiddel, neem dan contact op met het endoscopiecentrum.

Als uw darmen niet leeg genoeg zijn, moet de procedure wellicht worden geannuleerd om op een latere datum alsnog te worden gedaan.

Bent u diabetespatiënt of gebruikt u bloedverdunners?

Als u diabetespatiënt bent of bloedverdunners gebruikt, is het belangrijk dat u uw arts zo snel mogelijk op de hoogte brengt door contact op te nemen met het endoscopiecentrum van uw lokale ziekenhuis. U krijgt specifiek advies dat u moet opvolgen voorafgaand aan het onderzoek.

Gebruikt u andere medicatie?

Als u ijzertabletten gebruikt of middelen die de natuurlijke stoelgang herstellen door de ontlasting zachter of juist steviger te maken, wordt daarmee meestal 1 week voorafgaand aan het onderzoek gestopt. U mag alleen stoppen met het gebruiken van een geneesmiddel als uw arts, bijvoorbeeld uw huisarts, dat weet en ermee akkoord gaat.

De meeste andere medicatie kunt u gewoon blijven gebruiken in de periode voorafgaand aan uw afspraak. Als u advies nodig hebt over medicatie die u gebruikt, neem dan contact op met het endoscopiecentrum van het ziekenhuis.

Wanneer u een laxeermiddel krijgt of hebt gekregen om uw darmen voor te bereiden voorafgaand aan het onderzoek, lees dan de bijsluiter bij het laxeermiddel. Daarin staat hoe u uw gebruikelijke medicatie in moet nemen als u het laxeermiddel gebruikt.

Het zal het endoscopieteam helpen als u naar het onderzoek een lijst met medicatie meeneemt die u momenteel gebruikt.

Bij aankomst in het ziekenhuis

Meld u bij de receptie van het endoscopiecentrum. Een medewerker zal u daar ontvangen.

  • Een verpleegkundige controleert uw gegevens, uw bloeddruk en uw polsslag. Als u ergens allergisch voor bent (medicatie, gips, latex), vertelt u dit dan aan de verpleegkundige.
  • Als u sieraden draagt of een gebitsprothese hebt, zal aan u worden gevraagd die voorafgaand aan het onderzoek te verwijderen.
  • De arts of de verpleegkundige die het onderzoek uitvoert, legt de procedure uit en vraagt u om een toestemmingsformulier te ondertekenen. Daarmee bevestigt u dat u begrijpt wat het onderzoek inhoudt en instemt met de uitvoering ervan.
  • U moet zich omkleden in een operatiejasje.
  • Een verpleegkundige blijft gedurende het gehele onderzoek bij u.

Aarzel niet om vragen te stellen als u die hebt. U zou die vragen alvast kunnen opschrijven voordat u naar de afdeling komt.

Wat houdt het onderzoek in?

Het onderzoek kan, indien gewenst, onder lichte narcose of een “roesje” worden uitgevoerd. Terwijl u rustig op uw zij ligt, brengt de arts voorzichtig de colonoscoop in uw endeldarm via de anus en voert deze op in de dikke darm.

Er wordt lucht in de darmen gebracht om deze te laten uitzetten, zodat de darmwand duidelijker te zien is. Hier kunt u wat krampachtige verschijnselen van krijgen die vervelend zijn, maar dat duurt maar heel kort. Lucht die in de darm is gebracht, moet er natuurlijk weer uit in de vorm van winden. Maakt u zich daar geen zorgen over, dat is heel normaal.

Het kan zijn dat u het gevoel hebt dat u naar het toilet moet, maar omdat de darm leeg is, hoeft u niet bang te zijn dat u daadwerkelijk ontlasting verliest. Eventueel in de darm achtergebleven vloeistof wordt door de colonoscoop verwijderd. Als u wilt, kunt u op een televisiescherm met de procedure meekijken terwijl deze wordt uitgevoerd. Het beeld dat u ziet, is vergroot. Daardoor lijken sommige instrumenten die worden gebruikt, groter dan ze in werkelijkheid zijn.

Een biopsie, waarbij een biopt (een klein stukje van de darmwand) wordt genomen, kan tijdens het onderzoek worden uitgevoerd. Dit is pijnloos. Ook kunnen tijdens het onderzoek eventuele poliepen worden verwijderd, maar ook daar voelt u niets van. Dit biopt wordt opgestuurd voor analyse.

Na het onderzoek

U gaat terug naar de herstelruimte. Als u voldoende hersteld bent van het roesje, mag u ongeveer anderhalf uur na afloop van het onderzoek weer naar huis. Het kan zijn dat u nog last hebt van winderigheid, maar dat is normaal.

Het is mogelijk dat de arts of de verpleegkundige u het resultaat van het visuele onderzoek vertelt voordat u naar huis gaat. Eventuele biopsieresultaten krijgt u pas later. Er moet een follow-upplan worden opgesteld met betrekking tot een afspraak in het ziekenhuis. Er wordt een brief gestuurd naar de arts die u heeft verwezen met daarin de bevindingen van het onderzoek.

Na de toediening van een kalmeringsmiddel kunt u zich de rest van de dag een beetje suf voelen.

Naar huis

Omdat de effecten van een eventueel kalmeringsmiddel dat u hebt gekregen, lang kunnen aanhouden, is het goed als u de informatie die u van het endoscopiecentrum hebt gekregen over de volgende zaken doorleest:

  • Autorijden;
  • Alcohol drinken;
  • Belangrijke documenten ondertekenen;
  • Machines en keukenapparatuur gebruiken.

Als een kalmeringsmiddel wordt gebruikt, bevelen de meeste afdelingen aan om een vriend(in) of een familielid te vragen om u met de auto op te halen en bij u te blijven tot u bent hersteld. Houd rekening met eventueel speciaal advies van het endoscopiecentrum.

U merkt mogelijk dat uw darmen een paar dagen na de procedure nog niet normaal reageren.

Zijn er belangrijke risico’s?

Dit onderzoek is meestal erg veilig, maar er kunnen risico’s aan de procedure verbonden zijn. Spreek voorafgaand aan het onderzoek met de gespecialiseerde verpleegkundige of met de arts als u zich zorgen maakt over deze risico’s.

Als een van de volgende verschijnselen optreedt binnen 48 uur na een colonoscopie, raadpleeg dan onmiddellijk een arts:

  • Buikpijn (met name als deze pijn geleidelijk aan erger wordt en anders of heviger is dan de “gebruikelijke” pijn die u wel eens hebt).
  • Koorts (temperatuurverhoging).
  • Veel bloed bij de ontlasting.